U tế bào tuyến yên: Báo cáo một trường hợp hiếm gặp và hồi cứu y văn - Nguyễn, Thị Kim Thoa; Phạm, Duy Quang; Nguyễn, Thị Mỹ Xuân An; Phạm, Quang Thông; Nguyễn, Bùi Ngọc Diệp; Lê, Minh Huy (Tạp chí Y Dược Huế, 2026)
Bối cảnh: U tế bào tuyến yên là một u thần kinh đệm độ thấp hiếm gặp ở vùng yên và trên yên, có nguồn gốc từ các tế bào tuyến yên ở thùy sau và cuống tuyến yên, với số lượng ca được báo cáo trong y văn còn hạn chế. Do thiếu các đặc điểm hình ảnh học đặc hiệu và sự chồng lấp đáng kể về hình thái mô học với các tổn thương khác vùng yên, việc chẩn đoán trước mổ thường gặp nhiều khó khăn và dễ nhầm lẫn với các thực thể thường gặp hơn như u thần kinh nội tiết tuyến yên, u màng não hoặc u sao bào lông. Vì vậy, hóa mô miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc xác định chẩn đoán. Trình bày ca bệnh: Chúng tôi báo cáo một trường hợp bệnh nhân nam, 66 tuổi, nhập viện với chẩn đoán lâm sàng ban đầu là adenoma tuyến yên. Chụp cộng hưởng từ (MRI) não cho thấy một tổn thương choán chỗ trong và trên yên, kích thước 2 x 1,6 cm, gây chèn ép giao thoa thị. Bệnh nhân được phẫu thuật cắt u. Sau phẫu thuật, bệnh nhân được lâm sàng theo dõi và xử lý các biến chứng hậu phẫu. Khảo sát mô bệnh học kết hợp nhuộm hóa mô miễn dịch các dấu ấn có kết quả: TTF-1(+), S100(+), Chromogranin(-), Synaptophysin(-), GFAP(-), Desmin(-) giúp xác định chẩn đoán u tế bào tuyến yên. Kết luận: U tế bào tuyến yên là một u lành tính hiếm gặp ở thùy sau tuyến yên với số lượng ca hạn chế, đặc biệt ở Việt Nam kèm dữ liệu lâm sàng và hình ảnh học không đặc hiệu. Trường hợp này nhấn mạnh thách thức trong chẩn đoán u tế bào tuyến yên trước mổ và vai trò thiết yếu của hóa mô miễn dịch, đặc biệt là dấu ấn TTF-1 trong việc phân biệt với các khối u vùng yên khác.