Tóm tắt
Đặt vấn đề: Viêm khớp dạng thấp (VKDT) là một bệnh lý tự miễn điển hình gây phá hủy sụn khớp và bào mòn xương dẫn đến tàn phế nặng nề và tử vong sớm. TNF-alpha là một cytokine đóng vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh của bệnh, TNF-alpha càng tăng càng thúc đẩy quá trình bệnh lý diễn ra mạnh mẽ, do đó liên quan đến mức độ hoạt động của bệnh. Định lượng TNF-alpha giúp làm rõ khả năng đánh giá mức độ hoạt động cũng như tiên lượng bệnh trên bệnh nhân VKDT. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát nồng độ TNF-alpha huyết thanh ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp và đánh giá mối liên quan giữa nồng độ TNF-alpha huyết thanh với đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có đối chứng trên 42 bệnh nhân viêm khớp dạng thấp đến khám chữa bệnh tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế và 35 người khỏe mạnh làm nhóm chứng từ 03/2023 đến 08/2024. Kết quả: bệnh nhân VKDT có nồng độ trung bình TNF-alpha là 33,36 ± 18,93 pg/mL cao hơn nhóm chứng 8,92 ± 2,49 pg/mL (p<0,05). Với giá trị cut-off TNF-alpha là 13,15 pg/mL có AUC (0,982), độ nhạy (90,5%), độ đặc hiệu (97,1%) (p<0,05). TNF-alpha tương quan thuận có ý nghĩa thống kê với SLKS28 và SLKĐ28 (p<0,05). TNF-alpha tương quan thuận có ý nghĩa thống kê với CRP, DAS28 CRP, RF và anti-CCP (p<0,05). Kết luận: TNF-alpha huyết thanh tăng cao ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp và liên quan đến sự tiến triển của tổn thương khớp, khuếch đại đáp ứng viêm và nồng độ các tự kháng thể, làm nặng thêm quá trình bệnh lý của bệnh. TNF-alpha càng tăng thì mức độ hoạt động bệnh càng cao.
| Đã xuất bản | 30-03-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 1 (2026) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2025.6.721 | |
| Từ khóa | Viêm khớp dạng thấp, TNF-alpha, DAS28 CRP., Rheumatoid arthritis, TNF-alpha, DAS28 CRP. |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International . p>
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ y tế. Quyết định số 361/QĐ-BYT ngày 25/01/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp. Hà Nội: NXB Y học. 2016.
Mateen S., Zafar A., Moin S., Khan A.Q., Zubair S. Understanding the role of cytokines in the pathogenesis of rheumatoid arthritis. Clinica Chimica Acta. 2016 April 1; 455: 161–171.
Hoàng Trung Dũng, Viêm Văn Đoan, Đoàn Văn Đệ. Nghiên cứu nồng độ CRP huyết tương ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp. Tạp Chí Y Dược Lâm Sàng 108. 6/2018; 13(3): 46–51.
Hanan M. Al-Saadany, Manal S. Hussein, Rasha A. Gaber, Hossam A. Zaytoun. Th-17 cells and serum IL-17 in rheumatoid arthritis patients: Correlation with disease activity and severity. The Egyptian Rheumatologist. 2015 Jan; 38(1): 1–7.
Illahi M.I., Amjad S., Alam S.M., Ahmed S.T., Fatima M., Shahid M.A. Serum Tumor Necrosis Factor-Alpha as a Competent Biomarker for Evaluation of Disease Activity in Early Rheumatoid Arthritis. Open Access Orig Artic. 2021 May 29; 13(5): 3–9.
Takeuchi T., Miyasaka N., Tatsuki Y., Yano T., Yoshinari T., Abe T., Koike T. Baseline tumour necrosis factor alpha levels predict the necessity for dose escalation of infliximab therapy in patients with rheumatoid arthritis. Annals of the Rheumatic Diseases. 2011 Apr 8; 70(7): 1208–1215.
Brennan F.M. and Mcinnes I.B. Evidence that cytokines play a role in rheumatoid arthritis. Journal of clinical investigation. 2008 Nov; 118(11): 3537-3545.
Jang D., Lee A., Shin H., Song H., Park J., Kang T., Lee S., Yang S. The Role of Tumor Necrosis Factor Alpha (TNF-α) in Autoimmune Disease and Current TNF- α Inhibitors in Therapeutics. Int J Mol Sci. 2021 Mar 8; 22(2719): 1–16.
Shrivastava A.K., Singh H. V., Raizada A., Singh S.K, Pandey A., Singh N., Sharma H. Inflammatory markers in patients with rheumatoid arthritis. Allergologia et Immunopathologia. 2013; 43(1): 81–87.
Nguyễn Huy Thông. Nghiên cứu nồng độ IL-6, IL-17 và TNF-α huyết thanh ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp [Luận án Tiến sĩ Y học]. Hà Nội: Trường Đại học Y Hà Nội. 2018.
Lưu Văn Ái. Mối tương quan giữa nồng độ của một số cytokine, kháng thể và mức độ hoạt động của viêm khớp dạng thấp. Tạp chí Y học Việt Nam. 10/2024; 543(1): 372–376.
Meyer P.W.A., Hodkinson B., Ally M., Musenge E., Wadee A.A, Fickl H., Tikly M., Anderson R. Circulating cytokine profiles and their relationships with autoantibodies, acute phase reactants, and disease activity in patients with rheumatoid arthritis. Mediators of Inflammation. 2010; 2010: 1–10.
Triệu Văn Mạnh, Vũ Thị Kim Hải, Hoàng Văn Tổng, Đoàn Văn Đệ, Nguyễn Lĩnh Toàn. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân Viêm khớp dạng thấp tại Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên. Tạp chí Y học Việt Nam. 3/2023; 524(1B): 210-215.
Phùng Anh Đức, Đoàn Văn Đệ, Nguyễn Đình Khoa. Mối tương quan giữa nồng độ IL-6 và TNF-α huyết thanh với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2021; 25(3): 102–107.







