Tóm tắt
Đặt vấn đề: Ung thư vú ở phụ nữ trẻ (< 45 tuổi) thường có đặc điểm sinh học ác tính và tiên lượng kém. Trong số các dấu ấn phân tử, p53 và Ki-67 được quan tâm vì có liên quan đến tiến triển bệnh và đáp ứng điều trị; Mục tiêu nghiên cứu: đánh giá mối liên quan giữa p53 và Ki-67 với một số đặc điểm giải phẫu bệnh trong ung thư vú ở phụ nữ trẻ.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 51 bệnh nhân ung thư biểu mô tuyến vú xâm nhập, tuổi < 45, được chẩn đoán và điều trị tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế giai đoạn 01/2023–06/2025. Các mẫu mô được nhuộm HE và hóa mô miễn dịch (p53, Ki-67, ER, PR, Her2). Phân tích thống kê sử dụng phép Chi-square với ngưỡng ý nghĩa p < 0,05.
Kết quả: Tuổi trung bình của bệnh nhân là 38,5; nhóm tuổi 35–40 chiếm tỷ lệ cao nhất (56,9%). Thể mô bệnh học chủ yếu là ung thư biểu mô ống xâm nhập không đặc hiệu (NST, 76,5%). Giai đoạn II–III chiếm gần 80%, trong đó 58,8% có di căn hạch nách. Tỷ lệ p53 dương tính là 41,2%, trong khi Ki-67 cao (≥ 14%) chiếm 82,5%. P53 dương tính có xu hướng tăng ở độ mô học III (62,5%), nhưng chưa đạt ý nghĩa thống kê (p = 0,057). Ki-67 cao có liên quan có ý nghĩa với độ mô học (p < 0,05), nhưng không có mối liên quan với kích thước u, hạch hay giai đoạn bệnh. Đáng chú ý, có mối liên quan có ý nghĩa giữa p53 và Ki-67: 90,5% trường hợp p53 dương tính kèm Ki-67 cao (p < 0,05).
Kết luận: Biểu hiện p53 và Ki-67 cao là đặc điểm thường gặp trong ung thư vú ở phụ nữ trẻ, phản ánh sự tăng sinh mạnh và độ ác tính cao của ung thư. Sự phối hợp p53 dương tính và Ki-67 cao góp phần giải thích tiên lượng xấu ở nhóm bệnh nhân này, đồng thời gợi ý giá trị của việc sử dụng kết hợp hai dấu ấn này trong phân tầng nguy cơ và định hướng điều trị cá thể hóa.
| Đã xuất bản | 28-06-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 3 (2026) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2026.3.731 | |
| Từ khóa | KBreast cancer, young women, p53, Ki-67, histopathology. Ung thư vú, phụ nữ trẻ, p53, Ki-67, giải phẫu bệnh. |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
Sung H, Ferlay J, Siegel R, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians 2021; 71(3):209-249.
Anders CK, Johnson R, Litton J, Phillips M, Bleyer A. Breast cancer before age 40 years. Seminars in Oncology. 2009; 36(3):237-249.
Foo CS, Su D, Chong CK, Chng HC, Tay KH, Low SC, et al. Breast cancer in young Asian women: study on survival. ANZ Journal of Surgery. 2005; 75(7):566-572.
Assi HA, Khoury KE, Dbouk H, Khalil LE, Mouhieddine TH, El Saghir NS. Epidemiology and prognosis of breast cancer in young women. Journal of Thoracic Disease. 2013; 5(Suppl 1):S2-S8.
Nguyen SM, Nguyen QT, Nguyen LM, Pham AT, Luu HN, Tran HTT, et al. Delay in the diagnosis and treatment of breast cancer in Vietnam. Cancer Medicine. 2021; 10(21):7683-7691.
Trieu PD, Mello-Thoms C, Brennan PC. Female breast cancer in Vietnam: a comparison across Asian specific regions. Cancer Biology & Medicine. 2015; 12(3):238-245.
Silwal-Pandit L, Langerød A, Børresen-Dale AL. TP53 Mutations in Breast and Ovarian Cancer. Cold Spring Harb Perspect Med. 2017; 7(1):a026252.
Dobes P, Podhorec J, Coufal O, Jureckova A, Petrakova K, Vojtesek B, et al. Influence of mutation type on prognostic and predictive values of TP53 status in primary breast cancer patients. Oncol Rep. 2014; 32(4):1695-1702.
Hwang SH, Baek SH, Lee MJ, Kook Y, Bae SJ, Ahn SG, et al. Clinical Relevance of TP53 Mutation and Its Characteristics in Breast Cancer with Long-Term Follow-Up Date. Cancers (Basel). 2024; 16(23):3899.
Dowsett M, Nielsen TO, A'Hern R, Bartlett J, Coombes RC, Cuzick J, et al. Assessment of Ki67 in breast cancer: recommendations from the International Ki67 in Breast Cancer working group. Journal of the National Cancer Institute. 2011; 103(22):1656-1664.
Coates AS, Winer EP, Goldhirsch A, Gelber RD, Gnant M, Piccart-Gebhart M, et al. Tailoring therapies-improving the management of early breast cancer: St Gallen International Expert Consensus on the Primary Therapy of Early Breast Cancer 2015. Annals of Oncology. 2015; 26(8):1533-1546.
Zhang G, Shi Z, Liu L, Yuan H, Pan Z, Li W, et al. The prognostic relevance of p53 and Ki-67 to chemotherapy sensitivity and prognosis in triple-negative breast cancer. Translational Cancer Research. 2021; 10(2):1082-1087.
Bocchi M, Sousa Pereira N, Furuya RK, Motoori Fernandes CY, Losi-Guembarovski R, Vitiello GAF, et al. Expression of Ki67 and p53 Proteins: Breast Cancer Aggressivity Markers in Brazilian Young Patients. Journal of Adolescent and Young Adult Oncology. 2021; 10(4):379-388.
Tan PH, Ellis I, Allison K, Brogi E, Fox SB, Lakhani S, et al. The 2019 World Health Organization classification of tumours of the breast. Histopathology. 2020; 77(2):181-185.
Pham T, Bui L, Kim G, Hoang D, Tran T, Hoang M. Cancers in Vietnam-Burden and Control Efforts: A Narrative Scoping Review. Cancer Control. 2019; 26(1):1073274819863802.
Dang Cong T, Nguyen Thanh T, Nguyen Phan QA, Hoang Thi AP, Nguyen Tran BS, Nguyen Vu QH. Correlation between HER2 Expression and Clinicopathological Features of Breast Cancer: A Cross-Sectional Study in Vietnam. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention: APJCP. 2020; 21(4):1135-1142.
Levine AJ. p53: 800 million years of evolution and 40 years of discovery. Nature Reviews Cancer. 2020; 20(8):471-480.
Yerushalmi R, Woods R, Ravdin PM, Hayes MM, Gelmon KA. Ki67 in breast cancer: prognostic and predictive potential. The Lancet Oncology. 2010; 11(2):174-183.
Inwald EC, Klinkhammer-Schalke M, Hofstädter F, Zeman F, Koller M, Gerstenhauer M, et al. Ki-67 is a prognostic parameter in breast cancer patients: results of a large population-based cohort of a cancer registry. Breast Cancer Research and Treatment. 2013; 139(2):539-552.
Nguyen Phuong Thao T, Nguyen Dinh Tuan D, Dang Cong T, Vo Thi Hanh T, Le Thi Thu T. Studying on correlation between Ki-67 index and histopathological and immunohistochemical characteristics in invasive breast carcinoma. Hue Journal of Medicine and Pharmacy. 2024 Jun; 14(3):172.