Tóm tắt
Đặt vấn đề: Việc lựa chọn và phối hợp huyệt trong châm cứu chủ yếu dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, dẫn đến sự không đồng nhất giữa các phác đồ và khó khăn trong chuẩn hóa. Gần đây, khai thác dữ liệu được ứng dụng để phân tích quy luật phối huyệt, tuy nhiên các nghiên cứu còn phân tán theo từng bệnh và phương pháp, khiến xu hướng ứng dụng data mining trong châm cứu chưa được tổng hợp rõ ràng.
Mục tiêu nghiên cứu: Tổng hợp và phân tích các nghiên cứu ứng dụng khai thác dữ liệu trong phân tích quy luật phối huyệt châm cứu ở những nhóm bệnh lý khác nhau.
Phương pháp: Nghiên cứu được thực hiện theo hình thức tổng quan tài liệu. Các nghiên cứu liên quan đến ứng dụng khai thác dữ liệu trong châm cứu được thu thập từ các cơ sở dữ liệu khoa học và phân loại theo nhóm bệnh, phương pháp khai thác dữ liệu và các huyệt cốt lõi được phân tích.
Kết quả: Luật kết hợp là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất trong các nghiên cứu phân tích quy luật phối huyệt châm cứu, tiếp theo là phân tích cụm và phân tích mạng lưới. Các quy luật phối huyệt thể hiện tính nhất quán tương đối trong từng nhóm bệnh, đồng thời cho thấy sự lặp lại của một số huyệt cốt lõi xuất hiện ở nhiều bệnh lý khác nhau, tiêu biểu là Hợp Cốc (LI4) và Túc Tam Lý (ST36), bên cạnh các huyệt mang tính đặc hiệu theo từng bệnh cảnh.
Kết luận: Tổng quan này cung cấp một cái nhìn tổng thể về xu hướng và đặc điểm ứng dụng khai thác dữ liệu trong nghiên cứu châm cứu, góp phần hệ thống hóa và khái quát hóa các quy luật phối huyệt đã được báo cáo.
| Đã xuất bản | 28-09-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 5 (2026) | |
| Phân mục | Tổng quan | |
| DOI | 10.34071/jmp.2026.5.961 | |
| Từ khóa | acupuncture, data mining, acupoint combination patterns, narrative review châm cứu, khai thác dữ liệu, quy luật phối huyệt, tổng quan tài liệu |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
Hempen M, Hummelsberger J. The state of evidence in acupuncture: A review of metaanalyses and systematic reviews of acupuncture evidence (update 2017–2022). Complementary Therapies in Medicine. 2025;89:103149.
Tô Hùng Vinh. Giáo Trình Châm Cứu Học Hà Nội: Nhà Xuất bản Y học; 2015.
Zhou W, Benharash P. Effects and Mechanisms of Acupuncture Based on the Principle of Meridians. Innovations in Acupuncture and Medicine. 2014;7(4):190-3.
Jang DY, Oh KC, Jung ES, Cho SJ, Lee JY, Lee YJ, et al. Diversity of Acupuncture Point Selections According to the Acupuncture Styles and Their Relations to Theoretical Elements in Traditional Asian Medicine: A Data-Mining-Based Literature Study. J Clin Med. 2021;10(10).
Pegoraro M, Benevento E, Aloini D, Aalst W. Advances in computational methods for process and data mining in healthcare. Math Biosci Eng. 2024;21(7):6603-7.
Li X, Chen F, Wang W, Liu Y, Han JQ, Ke Z, et al. Visual analysis of acupuncture point selection patterns and related mechanisms in acupuncture for hypertension. Technol Health Care. 2024;32(1):397-410.
Wang S. Acupoint selection rules of staging, syndrome types, and symptoms of acupuncture for peripheral facial paralysis based on data mining. Zhongguo Zhen Jiu. 2023;43(12):1457-64.
Yu J, Jiang Y, Tu M, Liao B, Fang J. Investigating Prescriptions and Mechanisms of Acupuncture for Chronic Stable Angina Pectoris: An Association Rule Mining and Network Analysis Study. Evid Based Complement Alternat Med. 2020;2020:1931839.
Wu M, Song W, Wang X, Tang Q, Gao W, Zhu L. Exploring the rules of related parameters in acupuncture for post-stroke dysphagia based on data mining. Front Neurol. 2024;15:1394348.
Ong SS, Tang T, Xu L, Xu C, Li Q, Deng X, et al. Research on the mechanism of core acupoints in electroacupuncture for functional constipation based on data mining and network acupuncture. Front Med (Lausanne). 2024;11:1482066.
Fan MY, Chi C, Zhang JH, Wang RX, Kong QY, Wang TY, et al. [Acupoints compatibility rules of acupuncture for depression disease based on data mining technology]. Zhongguo Zhen Jiu. 2023;43(3):269-76.
Li Q, Ran Q, Li R, Feng D, Li B. [Analysis of Point Selection Rules in Acupuncture and Moxibustion for Postherpetic Neuralgia Based on Data Mining Technology %J New Chinese Medicine]. New Chinese Medicine. 2025;57(19):76-82.
Li L, Huang Y, An C, Jing N, Xu C, Wang X, et al. Acupuncture in the treatment of chemotherapy-induced peripheral neuropathy: a meta-analysis and data mining. Front Neurol. 2024;15:1442841.
He Y, Miao F, He C, Fan Y, Zhang F, Yang P, et al. A Data Mining Study for Analysis of Acupoint Selection and Combinations in Acupuncture Treatment of Carpal Tunnel Syndrome. J Pain Res. 2024;17:1153-70.
He Y-q, Liu J-f, Liu H-x. [Study on Acupoint Selection Rule of Acupuncture for Primary Trigeminal Neuralgia Based on Data Mining %J Journal of Medical Information]. Journal of Medical Information. 2022;35(18):14-8.
Zhang X-m, Yao X, Li G-j, Yang Y, Li S. [Study on Acupoint selection of Acupuncture treatment of Coronary Heart Disease based on data Mining]. Inner Mongolia Journal of Traditional Chinese Medicine. 2022;41(06):144-8.
Shen P, Gao H. [Analysis on the Acupoint Selection Rules for Acupuncture Treatment of Premature Beats Based on Data Mining Technology]. Guiding Journal of Traditional Chinese Medicine and Pharmacy. 2025;31(07):144-9.
Xu ZJ, Wu LN, Xu F, Li GP, Wang S, Ye YZ. [Acupoint selection rules of acupuncture and moxibustion for post-stroke epilepsy based on data mining technology]. Zhongguo Zhen Jiu. 2023;43(6):715-20.
Mi SQ, Zeng WM, Wang SZ, Cheng L, Zhang XD, Zhao JP. [Acupoint selection rules of acupuncture and moxibustion for stroke-related pneumonia]. Zhongguo Zhen Jiu. 2022;42(6):712-6.
Su KQ, Gao J, Li JY, Yuan J, Liu HH, Li RQ, et al. [Acupoint selection rules of post-stroke cognitive impairment treated with acupuncture based on ancient and modern medical record cloud platform]. Zhongguo Zhen Jiu. 2022;42(1):99-103.
Bian M, Sun X, Chen F, Liu S, Rong R, Shi J. [Rule of acupoint selection for acupuncture in treatment of post-stroke spastic paralysis: A study based on data mining]. Hunan Journal of Traditional Chinese Medicine. 2025;41(06):31-40.
Wang X, Zhang W. [An analysis of acupoint selection rules of acupuncture and moxibustion on upper limb motor disorders after stroke based on data mining]. Clinical Journal of Chinese Medicine. 2025;17(25):33-41.
Jiang CXJ. [Analysis of Acupoint Selection Law of Acupuncture and Moxibustion in the Treatment of Spastic Paralysis after Stroke Based on Data Mining] [MA thesis]: Heilongjiang University of Traditional Chinese Medicine; 2022.
Tang Y, Tang X, Wen Q. Analysis of Electroacupuncture Parameters for Irritable Bowel Syndrome: A Data Mining Approach. J Pain Res. 2025;18:2175-89.
Sun QH, Li TT, Huang MT, Wang MY, Xiao X, Bai XH. [Acupoint selection rules in treating gastroesophageal reflux disease with acupuncture in China based on data mining]. Zhongguo Zhen Jiu. 2020;40(12):1374-8.
Yu Y, Hu G, Yang X, Yin Y, Tong K, Yu R. A strategic study of acupuncture for diabetic kidney disease based on meta-analysis and data mining. Front Endocrinol (Lausanne). 2024;15:1273265.
Yi Y, Pei LX, Chen H, Liu YJ, Gu PQ, Chen L, et al. [Analysis on acupoint selection rules for reflux esophagitis]. Zhongguo Zhen Jiu. 2020;40(5):557-64.
Ke Z, Chen H, Zhao Y, Ke J, Xie Y, Zeng R, et al. Acupuncture Point Selection Patterns for Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting: A Data Mining Analysis. Complement Med Res. 2024;31(4):343-58.
Ye M, Zhang LL, Yuan AH, Xie HY, Xia Y, Yang J. Rules of acupoint selection in treatment of cancer-related insomnia with acupuncture and moxibustion based on data mining technology. Zhen Ci Yan Jiu. 2024;49(7):726-35.
Huang K, Liang S, Xu Y, Lu S. [Law of acupoint selection in acupuncture treatment for insomnia based on data mining method]. Zhongguo Zhen Jiu. 2015;35(9):960-3.
Han Q, Hou XS, Cheng L, Meng X, Xie Q, Zhao JP. [Acupoint selection rules and characteristics of insomnia in the elderly treated with acupuncture]. Zhongguo Zhen Jiu. 2021;41(12):1405-8.
Tu M, Xiong S, Lv S, Wu X, Hu H, Hu R, et al. Acupuncture for Major Depressive Disorder: A Data Mining-Based Literature Study. Neuropsychiatr Dis Treat. 2023;19:1069-84.
Fan X, Liu Y, Li S, Yang Y, Zhao Y, Li W, et al. Comprehensive landscape-style investigation of the molecular mechanism of acupuncture at ST36 single acupoint on different systemic diseases. Heliyon. 2024;10(4):e26270.
Claunch JD, Chan ST, Nixon EE, Qiu WQ, Sporko T, Dunn JP, et al. Commonality and specificity of acupuncture action at three acupoints as evidenced by FMRI. Am J Chin Med. 2012;40(4):695-712.
Gao Z, Hu S, Wang ZJ, Chen Q, Jia SW. [Treating coronary heart disease by acupuncture at neiguan (PC6) and xinahu (BL15): an efficacy assessment by SPECT]. Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi. 2013;33(9):1196-8.
Moon H, Ryu Y, Lee IS, Chae Y. Acupuncture treatment for functional gastrointestinal disorders: Identification of major acupoints using network analysis. Integr Med Res. 2023;12(3):100970.