Abstract

Đặt vấn đề và mục tiêu: Các loài thuộc chi Curcuma, họ Zingiberaceae từ lâu được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị bệnh dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa, trị viêm da, đồng thời thể hiện các hoạt tính sinh học như chống ung thư, chống oxy hoá, kháng khuẩn, kháng viêm... Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu xác định đặc điểm vi học, hoạt tính gây độc tế bào ung thư và kháng viêm in vitro của loài Curcuma vinhlinhensis. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là loài C. vinhlinhensis. Bột dược liệu được quan sát bằng kính hiển vi quang học, đặc điểm vi phẫu được xác định bằng kỹ thuật nhuộm kép. Tác dụng gây độc tế bào được đánh giá bằng phép thử SRB. Đánh giá tác dụng kháng viêm thông qua khả năng ức chế sản sinh nitric oxid (NO). Kết quả: Nghiên cứu đã xác định đặc điểm soi bột, vi phẫu lá và rễ loài C. vinhlinhensis, chỉ ra các đặc điểm vi học đặc trưng của loài cây này. Cao chiết lá và phần dưới mặt đất loài C. vinhlinhensis có khả năng gây độc các dòng tế bào ung thư HepG2, A549 và HT29 với giá trị IC₅₀ lần lượt trong khoảng 82,46 - 88,59 µg/mL và 189,70 - 191,29 µg/mL, đồng thời ức chế sản sinh NO với giá trị IC₅₀ lần lượt là 48,21 và 71,45 µg/mL. Kết luận: Nghiên cứu lần đầu tiên báo cáo đặc điểm vi học của rễ và lá, tác dụng gây độc tế bào ung thư và ức chế sản sinh NO tiềm năng của loài C. vinhlinhensis.

Từ khoá: vi học, độc tế bào, kháng viêm, Curcuma vinhlinhensis.