Tóm tắt
Đặt vấn đề: Ung thư vú là ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ với xu hướng ngày càng trẻ hóa. Theo GLOBOCAN 2022, có khoảng 2,3 triệu ca mắc mới và 670.000 ca tử vong trên toàn cầu; tại Việt Nam, ung thư vú đứng đầu ở nữ giới (24.563 ca mới, 13,6%). Tự khám vú (TKV) là biện pháp đơn giản, ít tốn kém giúp phát hiện sớm bất thường, song mức độ hiểu biết và thực hành đúng còn thấp, ngay cả trong nhóm sinh viên y – lực lượng nòng cốt cho giáo dục sức khỏe.
Mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả kiến thức–thái độ–thực hành (KAP) và các yếu tố liên quan đến TKV ở sinh viên nữ Y khoa.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang, chọn mẫu phân tầng theo năm học, khảo sát trực tuyến từ 7/10/2024–1/7/2025 trên 336 sinh viên nữ Y khoa. Phân tích hồi quy logistic đa biến được dùng để xác định các yếu tố liên quan.
Kết quả: Kiến thức đạt (≥70%) chiếm 47,6%, thái độ đạt 52,1%. Hiểu biết đúng về tần suất, thời điểm và thao tác còn hạn chế. Khoảng 50% sinh viên từng TKV, 30,3% thực hiện hằng tháng. Hành vi TKV tăng theo năm học và liên quan độc lập với kiến thức, thái độ, và nguồn thông tin từ nhân viên y tế.
Kết luận: KAP về TKV ở sinh viên nữ Y khoa còn khoảng trống ở duy trì định kỳ; cần chuẩn hóa thông điệp thời điểm–tần suất và truyền thông do NVYT dẫn dắt để chuyển từ “đã từng” sang “hàng tháng”.
| Đã xuất bản | 28-09-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 5 (2026) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2026.5.745 | |
| Từ khóa | Từ khóa: Tự khám vú; Sinh viên Y khoa; Kiến thức, Thái độ, Thực hành; Nghiên cứu cắt ngang |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA A Cancer J Clinicians. 2024 May;74(3):229–63.
Akhtari-Zavare M, Juni MH, Said SM, Ismail IZ, Latiff LA, Ataollahi Eshkoor S. Result of randomized control trial to increase breast health awareness among young females in Malaysia. BMC Public Health. 2016 Dec;16(1):738.
Trần Thị Thu Hương, Nguyễn Thị Xuân Lộc, Nguyễn Thị Thúy. Kiến thức và thực hành tự khám vú của nữ sinh điều dưỡng Trường Đại học Duy Tân. JNS. 2024 Sep 25;7(05):83–93.
Nguyễn Võ Trà Mi, Bùi Nguyễn Phương Nam, Hồ Thị Linh Đan, Tâm TTQ, Giang VHH, Vy LHTT, et al. Kiến thức, thái độ và thực hành tự khám vú của nữ sinh một số trường trung học phổ thông tại tỉnh Thừa Thiên Huế. JCMHCH. 2020 Jan 11;(65):50–7.
Koc G, Gulen-Savas H, Ergol S, Yildirim-Cetinkaya M, Aydin N. Female university students’ knowledge and practice of breast self-examination in Turkey. Niger J Clin Pract. 2019;22(3):410.
Vũ Thị Đào, Trần Thị Hồng Phương, Trương Thị Bích Uyên. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hành về phòng và phát hiện sớm ung thư vú ở sinh viên nữ khối ngành sức khỏe, Trường Đại học Trà Vinh năm 2023. VMJ [Internet]. 2025 Jun 23 [cited 2025 Sep 20];551(1). Available from: https://tapchiyhocvietnam.vn/index.php/vmj/article/view/14488.
Akhtari-Zavare M, Juni MH, Ismail IZ, Md Said S, Latiff LA. Health Beliefs and Breast Self-Examination among Undergraduate Female Students in Public Universities in Klang Valley, Malaysia. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2015 May 18;16(9):4019–23.
Khonji LM, Rashwan ZI, Eweida RS, Narayanan G, Darwish EM, Bayoumi MM. Assessment of University Students’ Knowledge, Attitude and Practice Regarding Breast Self-Examination in Bahrain: A Call for Action. TOPHJ. 2024 May 6;17(1):e18749445300120.
Jadhav BN, Abdul Azeez EP, Mathew M, Senthil Kumar AP, Snegha MR, Yuvashree G, et al. Knowledge, attitude, and practice of breast self-examination is associated with general self-care and cultural factors: a study from Tamil Nadu, India. BMC Women’s Health. 2024 Mar 2;24(1):151.
Kassie AM, Abate BB, Kassaw MW, Shiferaw WS. Breast Self-Examination Practice Among Female University Students in Ethiopia: A Systematic Review and Meta-Analysis. Cancer Control. 2021 Jan 1;28:10732748211019137.
Dechasa DB, Asfaw H, Abdisa L, Dessie Y, Bete T, Sertsu A, et al. Practice of breast self-examination and associated factors among female health professionals working in public hospitals of Harari regional state: Eastern Ethiopia multicenter study. Front Oncol. 2022 Nov 21;12:1002111.
Tuyen DQ, Dung TV, Dong HV, Kien TT, Huong TT. Breast Self-Examination: Knowledge and Practice Among Female Textile Workers in Vietnam. Cancer Control. 2019 Jan 1;26(1):1073274819862788.
Sarker R, Islam MdS, Moonajilin MstS, Rahman M, Gesesew HA, Ward PR. Knowledge of breast cancer and breast self-examination practices and its barriers among university female students in Bangladesh: Findings from a cross-sectional study. Alhoot MAM, editor. PLoS ONE. 2022 Jun 28;17(6):e0270417.
Shih TH, Xitao Fan. Comparing Response Rates from Web and Mail Surveys: A Meta-Analysis. Field Methods. 2008 Aug;20(3):249–71.
Fan W, Yan Z. Factors affecting response rates of the web survey: A systematic review. Computers in Human Behavior. 2010 Mar;26(2):132–9.