Tóm tắt
Đặt vấn đề: Phẫu thuật cột sống thắt lưng có mức độ đau nhiều sau phẫu thuật chỉ sau phẫu thuật lồng ngực và bụng trên. Kiểm soát đau sau phẫu thuật cột sống không đầy đủ không những ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị mà còn gia tăng biến chứng sau phẫu thuật. Gabapentin là thuốc có tác dụng giảm đau thần kinh và được chứng minh có hiệu quả giảm đau sau phẫu thuật cột sống trong một số nghiên cứu. Số lượng nghiên cứu về hiệu quả giảm đau của gabapentin sau phẫu thuật cột sống thắt lưng còn khá ít, do đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu hiệu quả của gabapentin trên các bệnh nhân được phẫu thuật cột sống thắt lưng với mục tiêu đánh giá hiệu quả giảm đau, chất lượng hồi phục theo QoR-15 và các tác dụng không mong muốn.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Thử nghiệm lâm sàng, ngẫu nhiên, đối chứng trên các bệnh nhân được phẫu thuật chương trình cột sống thắt lưng từ tháng 6/2023 đến 9/2024, chia làm 2 nhóm (mỗi nhóm 30 bệnh nhân). Nhóm sử dụng gabapentin với liều uống 600 mg trước phẫu thuật 3 giờ, các bệnh nhân ở nhóm chứng không được sử dụng gabapentin. Sau phẫu thuật cả 2 nhóm đều được giảm đau đa mô thức với paracetamol và nefopam truyền tĩnh mạch, ketorolac tiêm tĩnh mạch và giảm đau do bệnh nhân tự kiểm soát đường tĩnh mạch với morphin.
Kết quả: Nhóm sử dụng gabapentin cho thấy điểm VAS, lượng morphin tiêu thụ trong 24 giờ thấp hơn, đồng thời chất lượng hồi phục theo QoR-15 tốt hơn so với nhóm chứng. Không có sự khác biệt về tác dụng không mong muốn giữa 2 nhóm.
Kết luận: Sử dụng gabapentin trước phẫu thuật có hiệu quả giảm đau và tăng cường chất lượng hồi phục sau phẫu thuật cột sống thắt lưng.
| Đã xuất bản | 25-12-2025 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 15 Số 7 (2025) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2025.7.27 | |
| Từ khóa | Gabapentin, phẫu thuật cột sống thắt lưng, giảm đau đa mô thức Gabapentin, lumbar spine surgery, multimodal analgesia |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2025 Tạp chí Y Dược Huế
Martin BI, Mirza SK, Spina N, Spiker WR, Lawrence B, Brodke DS. Trends in Lumbar Fusion Procedure Rates and Associated Hospital Costs for Degenerative Spinal Diseases in the United States, 2004 to 2015. Spine (Phila Pa 1976). 2019;44(5):369-76.
Waelkens P, Alsabbagh E, Sauter A, Joshi GP, Beloeil H. Pain management after complex spine surgery: A systematic review and procedure-specific postoperative pain management recommendations. Eur J Anaesthesiol. 2021;38(9):985-94.
Phạm Thị Minh Đức. Sinh lý hệ thần kinh cảm giác. Sinh lý học. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2011. p. 392-419.
Shim JH. Multimodal analgesia or balanced analgesia: the better choice. Korean J Anesthesiol. 2020;73(5):361-2.
Cheng JK, Chiou LC. Mechanisms of the antinociceptive action of gabapentin. J Pharmacol Sci. 2006;100(5):471-86.
Han C, Kuang MJ, Ma JX, Ma XL. The Efficacy of Preoperative Gabapentin in Spinal Surgery: A MetaAnalysis of Randomized Controlled Trials. Pain Physician. 2017;20(7):649-61.
Peng C, Li C, Qu J, Wu D. Gabapentin can decrease acute pain and morphine consumption in spinal surgery patients: A meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine (Baltimore). 2017;96(15):e6463.
Routray SS, Pani N, Mishra D, Nayak S. Comparison of pregabalin with gabapentin as preemptive analgesic in lumbar spine surgery. J Anaesthesiol Clin Pharmacol. 2018;34(2):232-6.
Khan ZH, Rahimi M, Makarem J, Khan RH. Optimal dose of pre-incision/post-incision gabapentin for pain relief following lumbar laminectomy: a randomized study. Acta Anaesthesiol Scand. 2011;55(3):306-12.
Chincholkar M. Analgesic mechanisms of gabapentinoids and effects in experimental pain models: a narrative review. Br J Anaesth. 2018;120(6):1315-34.
Javaherforooshzadeh F, Amirpour I, Janatmakan F, Soltanzadeh M. Comparison of Effects of Melatonin and Gabapentin on Post Operative Anxiety and Pain in Lumbar Spine Surgery: A Randomized Clinical Trial. Anesth Pain Med. 2018;8(3):e68763.
Seki H, Ideno S, Ishihara T, Watanabe K, Matsumoto M, Morisaki H. Postoperative pain management in patients undergoing posterior spinal fusion for adolescent idiopathic scoliosis: a narrative review. Scoliosis Spinal Disord. 2018;13:17.
Mazda Y, Jadin S, Khan JS. Postoperative Pain Management. Canadian Journal of General Internal Medicine. 2021;16(S1):5-17.
Vasigh A, Najafi F, Khajavikhan J, Jaafarpour M, Khani A. Comparing Gabapentin and Celecoxib in Pain Management and Complications After Laminectomy: A Randomized Double-Blind Clinical Trial. Iran Red Crescent Med J. 2016;18(2):e34559.
Kleif J, Waage J, Christensen KB, Gögenur I. Systematic review of the QoR-15 score, a patient- reported outcome measure measuring quality of recovery after surgery and anaesthesia. Br J Anaesth. 2018;120(1):28-36.
Ozgencil E, Yalcin S, Tuna H, Yorukoglu D, Kecik Y. Perioperative administration of gabapentin 1,200 mg day1 and pregabalin 300 mg day-1 for pain following lumbar laminectomy and discectomy: a randomised, doubleblinded, placebo-controlled study. Singapore Med J. 2011;52(12):883-9.