Tóm tắt
Đặt vấn đề: Bệnh thận đái tháo đường là biến chứng mạn tính thường gặp của đái tháo đường típ 2, đặc biệt dễ bị bỏ sót ở giai đoạn sớm trong điều trị ngoại trú, làm chậm trễ phát hiện và can thiệp.
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ, đặc điểm và phân tích một số yếu tố liên quan đến bệnh thận đái tháo đường ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 381 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế Phú Vang từ tháng 7/2024 đến tháng 2/2025. Bệnh thận đái tháo đường được phân loại theo KDIGO 2022. Hồi quy logistic đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan.
Kết quả: Tỷ lệ bệnh thận đái tháo đường là 24,4%, trong đó giai đoạn 1–2 chiếm 79,6%. Các yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê gồm thừa cân, béo phì, thời gian mắc bệnh kéo dài, có bệnh mạn tính kèm theo, không sử dụng thuốc ức chế men chuyển/ức chế thụ thể angiotensin, không tuân thủ hoạt động thể lực và dùng thuốc, cũng như không đạt mục tiêu HbA1c và huyết áp (p<0,05).
Kết luận: Bệnh thận đái tháo đường có tỷ lệ đáng kể ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú và liên quan chặt chẽ đến các yếu tố chuyển hóa, bệnh lý kèm theo và mức độ tuân thủ điều trị. Việc tăng cường sàng lọc định kỳ và kiểm soát đa yếu tố là cần thiết nhằm phát hiện sớm và làm chậm tiến triển bệnh.
| Đã xuất bản | 28-09-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 5 (2026) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2026.5.914 | |
| Từ khóa |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 11th edition. 2025.
Zhou B, Lu Y, Hajifathalian K, Bentham J, Di Cesare M, Danaei G, et al. Worldwide trends in diabetes since 1980: a pooled analysis of 751 population-based studies with 4,4 million participants. The Lancet. 2016;387(10027):pp. 1513-30.
Trịnh Quốc Khởi, Dương Phúc Lam, Phạm Thị Nhã Trúc. Tỷ lệ đái tháo đường týp 2 có biến chứng thận và thực trạng phòng, chống biến chứng thận ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 tại Bệnh Viện Đa khoa Cái Nước năm 2022-2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;531(1B):tr. 290-4.
Kê Thị Lan Anh, Phạm Thị Lương. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá biến chứng thận ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại Khoa Nội 3, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp - Hải Phòng. Tạp chí Y học Việt Nam. 2021(503):tr. 386-94.
Neuen BL, Chadban SJ, Demaio AR, Johnson DW, Perkovic V. Chronic kidney disease and the global NCDs agenda. BMJ Glob Health. 2017;2(2):pp. e000380.
American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Supplement_1):pp. S21.
Bộ Y tế. Quyết định số 5481/QĐ-BYT ngày 30 tháng 12 năm 2020 về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị đái tháo đường típ 2”. 2020.
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). KDIGO 2022 Clinical Practice Guideline for Diabetes Management in Chronic Kidney Disease2022.
Wan KS, Hairi NN, Mustapha F, Mohd Yusoff MF, Mat Rifin H, Ismail M, et al. Prevalence of diabetic kidney disease and the associated factors among patients with type 2 diabetes in a multi-ethnic Asian country. Scientific Reports. 2024;14(1):7074.
Cao Đức Hoàng Anh, Bùi Thị Thu Hương, Nguyễn Thị Kim Cúc. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố tới tình trạng biến chứng thận của bệnh nhân đái tháo đường đang điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Đồng Hỷ, thành phố Thái Nguyên. Tạp chí Y Dược học - Trường Đại học Y Dược Huế. 2019;5(9):55-60.
Adem M, Mekonen W, Ausman A, Ahmed M, Yimer A. Prevalence of chronic kidney disease and its associated factors among diabetes mellitus patients in Dessie Referral Hospital, South Wollo, Ethiopia. Scientific Reports. 2024;14(1):9229.
Islam SM, Salehin M, Zaman SB, Tansi T, Gupta RD, Barua L, et al. Factors Associated with Chronic Kidney Disease in Patients with Type 2 Diabetes in Bangladesh. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021; 18(23).
Seck S, Doupa D, Ahou S, Gueye S, Macia E, Gueye L. Prevalence and Associated Factors of Diabetic Kidney Disease in Senegalese Patients: A Cross-Sectional Study in Saint-Louis. Open Journal of Nephrology. 2020;10:23-33.
United Kingdom Prospective Diabetes Study (UKPDS). Conclusions from the UKPDS that continue to shape clinical practice. Diabetes & Primary Care. 2017;19(2):pp. 61-2.