Tóm tắt
Đặt vấn đề: Lupus ban đỏ hệ thống (SLE) là bệnh tự miễn mạn tính, trong đó các tổn thương huyết học như thiếu máu, giảm bạch cầu và giảm tiểu cầu là rất phổ biến và có ý nghĩa tiên lượng quan trọng. Tuy nhiên, tại Việt Nam chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này.
Mục tiêu: 1) Xác định tỷ lệ các tổn thương huyết học, và 2) Xác định mối liên quan giữa một số yếu tố nguy cơ (tuổi, anti ds-DNA, bổ thể C3, C4) với các tổn thương huyết học ở bệnh nhân SLE.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 159 bệnh nhân SLE được chẩn đoán theo tiêu chuẩn SLICC tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 9 đến tháng 12/2024. Các tổn thương huyết học (thiếu máu, thiếu máu tán huyết miễn dịch, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu) được định nghĩa theo tiêu chí cụ thể. Phân tích thống kê được sử dụng để đánh giá mối liên quan.
Kết quả: Tỷ lệ chung có tổn thương huyết học là 32,1% (51/159 bệnh nhân). Các tổn thương cụ thể gặp lần lượt là: thiếu máu tán huyết miễn dịch (18,9%), giảm lymphocyte (11,3%), giảm neutrophil (4,4%) và giảm tiểu cầu (5%). Tuổi trẻ có liên quan có ý nghĩa thống kê với thiếu máu tán huyết miễn dịch, giảm lymphocyte và tổn thương huyết học chung. Tăng anti ds-DNA (≥ 25 U/mL) có liên quan đến giảm lymphocyte và tổn thương huyết học chung. Giảm bổ thể C3 và C4 có liên quan đến thiếu máu tán huyết miễn dịch, giảm lymphocyte, giảm neutrophil (chỉ C4) và tổn thương huyết học chung. Không tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa giữa các yếu tố này với giảm tiểu cầu.
Kết luận: Tổn thương huyết học là phổ biến ở bệnh nhân SLE, với các dạng thường gặp là thiếu máu tán huyết miễn dịch và giảm tế bào lymphocyte. Các yếu tố như tuổi trẻ, tăng anti ds-DNA và giảm bổ thể C3, C4 có liên quan đến sự xuất hiện của các tổn thương này. Do đó, cần tầm soát các bất thường huyết học ở tất cả bệnh nhân SLE, đặc biệt là những bệnh nhân trẻ tuổi, để can thiệp và điều trị kịp thời.
| Đã xuất bản | 28-09-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 5 (2026) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2026.5.762 | |
| Từ khóa | Systemic Lupus Erythematosus, hematological manifestations lupus ban đỏ hệ thống, tổn thương huyết học |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International .
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
Santacruz JC, Mantilla MJ, Rueda I, Pulido S, Rodriguez-Salas G, Londono J. A Practical Perspective of the Hematologic Manifestations of Systemic Lupus Erythematosus. Cureus. 2022;14(3):e22938.
Jeffries M, Hamadeh F, Aberle T, Glenn S, Kamen DL, Kelly JA, et al. Haemolytic anaemia in a multi-ethnic cohort of lupus patients: a clinical and serological perspective. Lupus. 2008;17(8):739-43.
Uzun GS. OP 16 CHARACTERISTICS OF HEMATOLOGICAL MANIFESTATIONS IN PATIENTS WITH SYSTEMIC LUPUS ERYTHEMATOSUS: SINGLE CENTER EXPERIENCE. Hematology, Transfusion and Cell Therapy. 2025;47:103931.
Kokori SI, Ioannidis JP, Voulgarelis M, Tzioufas AG, Moutsopoulos HM. Autoimmune hemolytic anemia in patients with systemic lupus erythematosus. Am J Med. 2000;108(3):198-204.
Mirzayan MJ, Schmidt RE, Witte T. Prognostic parameters for flare in systemic lupus erythematosus. Rheumatology (Oxford). 2000;39(12):1316-9.
Li C, Mu R, Lu XY, He J, Jia RL, Li ZG. Antilymphocyte antibodies in systemic lupus erythematosus: association with disease activity and lymphopenia. J Immunol Res. 2014;2014:672126.
Fernandez-Cladera Y, Garcia-Gonzalez M, Hernandez-Diaz M, Gomez-Bernal F, Quevedo-Abeledo JC, Gonzalez-Rivero AF, et al. Relationship of Hematological Profiles with the Serum Complement System in Patients with Systemic Lupus Erythematosus. Biomedicines. 2024;12(5).
Keeling DM, Isenberg DA. Haematological manifestations of systemic lupus erythematosus. Blood Rev. 1993;7(4):199-207.
Fayyaz A, Igoe A, Kurien BT, Danda D, James JA, Stafford HA, Scofield RH. Haematological manifestations of lupus. Lupus Sci Med. 2015;2(1):e000078.
Mok CC, Lee KW, Ho CT, Lau CS, Wong RW. A prospective study of survival and prognostic indicators of systemic lupus erythematosus in a southern Chinese population. Rheumatology (Oxford). 2000;39(4):399-406.
Morgan M, Downs K, Chesterman CN, Biggs JC. Clinical analysis of 125 patients with the lupus anticoagulant. Aust N Z J Med. 1993;23(2):151-6.
Doumeth SA, Kort J, Pamuk ON. Blood-dominant disease in late-and-early-onset lupus: A systematic review and meta-analysis. Autoimmun Rev. 2024;23(11):103652.
Vương Tuyết Mai, Trịnh Thị Thuý, Dung ĐTK. Khảo sát một số chỉ số huyết học ở bệnh nhân viêm thận lupus điều trị nội trú. Y Học TP Hồ Chí Minh. 2016;Phụ bản Tập 20(1):413-9.
Skare T, Damin R, Hofius R. Prevalence of the American College of Rheumatology hematological classification criteria and associations with serological and clinical variables in 460 systemic lupus erythematosus patients. Rev Bras Hematol Hemoter. 2015;37(2):115-9.
Bashal F. Hematological disorders in patients with systemic lupus erythematosus. Open Rheumatol J. 2013;7:87-95.
Vananuvat P, Suwannalai P, Sungkanuparph S, Limsuwan T, Ngamjanyaporn P, Janwityanujit S. Primary prophylaxis for Pneumocystis jirovecii pneumonia in patients with connective tissue diseases. Semin Arthritis Rheum. 2011;41(3):497-502.
Yang Z, Wu Y, Huang S, Bao J, Xu L, Fan Y. Risk factors associated with thrombocytopenia in systemic lupus erythematosus: A systematic review and meta-analysis. Autoimmun Rev. 2025;24(2):103721.
Petri M, Orbai AM, Alarcon GS, Gordon C, Merrill JT, Fortin PR, et al. Derivation and validation of the Systemic Lupus International Collaborating Clinics classification criteria for systemic lupus erythematosus. Arthritis Rheum. 2012;64(8):2677-86.
Hill QA, Hill A, Berentsen S. Defining autoimmune hemolytic anemia: a systematic review of the terminology used for diagnosis and treatment. Blood Advances. 2019;3(12):1897-906.
Abuagela M, Elalem N, Elyounsi N, Elarbi W, Almahmoudi R, Gaumati S. Hematological Disorders of Systemic Lupus Erythematosus: A Cross-Sectional Study. Khalij Libya Journal of Dental and Medical Research. 2025;9(1):97-102.
AA JV, A G, MA V. Systemic Lupus Erythematosus. 2023 cập nhật ngày 04-08-2023 [cited 18-09-2025]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, [cited 18-09-2025]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK535405/.
Noguchi M, Iwamori M, Hirano T, Kobayashi S, Hashimoto H, Hirose S, Nagai Y. Autoantibodies to T and B cell lines detected in serum samples from patients with systemic lupus erythematosus with lymphopenia and hypocomplementaemia. Ann Rheum Dis. 1992;51(6):713-6.